Mazowsze dalsze obejmuje północną część dialektu mazowieckiego – obszar nad środkową Narwią aż po granice z Mazurami, por. {http:/home/klient.dhosting.pl/koncept404/demo7.koncept404.pl-je4u/public_html/www.dialektologia.uw.edu.pl/cmsimg/image/mapy/mazowszedalsze.gif}. Gwary tego regionu zachowują starszy stan języka niż gwary Mazowsza bliższego. Wciąż obecne są tu archaiczne zjawiska fonetyczne i fleksyjne, choć ich zasięg maleje pod wpływem języka ogólnego.

Najbardziej rozpoznawalną cechą jest mazurzenie, czyli wymowa typu z Mazowsa, ctery, oraz siakanie, np. śkapa. Występuje też fonetyka międzywyrazowa nieudźwięczniająca, np. teraz i, nicht nie znał.

Dawne samogłoski pochylone mają dziś różne realizacje: e jako eⁱ, y, np. brzyg, tyż, o jako ó, o^u, np. mo^uwji, zro^us. Natomiast pochylone a wymawiane jest jak w polszczyźnie ogólnej, por. gospodarz, i tylko w okolicach Broku realizowane jako a^o lub o, np. godo.

Samogłoska ę w środku i na końcu wyrazu jest na ogół wymawiana zgodnie ze stanem ogólnopolskim, np. wziente, te wojne, bywa też realizowana z podwyższeniem artykulacji, np.pińć, wyngla. Samogłoska ą ma zwykle wymowę podwyższoną, np. siengnuć, zwjerzuntko, a na końcu wyrazu często ulega odnosowieniu do -o lub -u, np. zimo, polsku.

Na Mazowszu dalszym zachowała się także podwyższona wymowa y, por. tile, grike, samogłoska i bywa realizowana z prejotacją, np. jindyk, a o lub u z prelabializacją, np. ^łowjes. Typowe jest też zwężenie e, o przed spółgłoskami nosowymi, np. bruny, kombajnym. W części wyrazów można zaobserwować przejście nagłosowych grup ra- > re- i ja- > je-, np. remię, jegoda.

W obrębie spółgłosek charakterystyczna jest asynchroniczna wymowa p’, b’, w’, f’, m’, które przybierają postać pj, bj, wj, fj, mj lub pch’, bh’, wh’, fch’, mń, np. łapchie, mniał. Utrzymuje się również twarda wymowa spółgłoski wargowej w’ w grupach typu św’, ćw’, dźw’, por. śwat, niedźwedź, oraz realizacja końcówki Nlm. -ami jako -amy, np. wołamy lub, rzadziej, -ani, np. wołani. Do charakterystycznych elementów opisywanej gwary należy również twarda wymowa spółgłoski l’ w grupie li, np. lypa, palyć.

Z kolei spółgłoski k i g w grupach odpowiadających ogólnopolskim kie, gie, ki, gi lokalnie zachowują twardą realizację, np. młoteckem, taky. Warto również wspomnieć o miękkiej wymowie ch przed i, np. chiba.

W zakresie fleksji ciekawa jest końcówka Clp. rzeczowników męskich -oju, np. konioju, synoju, oraz Mslp. -e po zmazurzonych spółgłoskach dziąsłowych, np. na nozie. W Dlm. i Mslm. przymiotników oraz zaimków przymiotnych występuje końcówka -eⁱch / -e^ych, np. o tanieⁱch, te^ych głupieⁱch.

W czasowniku w 1. osobie lmn. zarówno w czasie teraźniejszym, jak i przeszłym może wystąpić końcówka –m, np. musim, gralim, oraz -wa, np. nosiliźwa. W 2. osobie lm. utrwaliła się końcówka dawnej liczby podwójnej -ta, por. idzieta. Charakterystyczne jest też zastosowanie form męskoosobowych czasownika do niemęskoosobowych, por. baby poszli, oraz zachowanie jednej formy liczebnika dwa we wszystkich rodzajach, np. dwa godziny.

Leksyka Mazowsza dalszego jest bogata i zróżnicowana. W codziennej gwarze funkcjonują dawne nazwy sprzętów i narzędzi: blat, skowroda, gnojówki, kabłąk, pletniak. Równie ciekawe są określenia ludzi i ich cech: brudal, legat, krzyklak, a także ekspresywne formy opisujące zachowanie, np. mamle.